Jak zmniejszyć spalanie we flocie

W czasie, gdy ceny paliw potrafią zmieniać się z tygodnia na tydzień, „spalanie” przestaje być technicznym szczegółem, a staje się jednym z głównych KPI biznesowych. Czy da się ograniczyć zużycie paliwa bez wymiany samochodów i bez rewolucji operacyjnej? Tak — pod warunkiem, że zarządzanie flotą samochodową opierasz na danych (trasy, postoje, styl jazdy, tankowania), a nie na deklaracjach.

Wojna w Iranie i skok cen paliw: dlaczego budżet puchnie szybciej niż zwykle

Gdy wojna w Iranie i napięcia na Bliskim Wschodzie podbijają ceny ropy i paliw gotowych, Polska odczuwa to głównie kanałem cenowym. Co ważne: uderza nie tylko detal, ale wcześniej hurt, a to hurt dyktuje kierunek dla stacji.

Dobry przykład widać w danych hurtowych Orlenu: w dniu wybuchu konfliktu (28 lutego) benzyna Pb95 kosztowała 4466 zł/m³, a olej napędowy 4809 zł/m³.
Do 21 marca Pb95 wzrosła do 5733 zł/m³, a diesel do 7258 zł/m³.
To oznacza wzrosty w hurcie rzędu:

• Pb95: +28,4% (5733 vs 4466),
• ON: +50,9% (7258 vs 4809).

W detalu średnie ceny (18 marca) były jeszcze niższe: Pb95 6,79 zł/l, Pb98 7,52 zł/l, ON 7,76 zł/l, LPG 3,32 zł/l.  Ale rynek przyspieszył — po podwyżce hurtu diesel w przeliczeniu z VAT osiągnął 8,93 zł/l, co po doliczeniu marży stacji oznaczało 9 zł do zapłaty na stacjach.

Jak szybko uciekają pieniądze z firmowego budżetu

Dla uproszczenia: jeśli Twoja flota zużywa 10 000 litrów oleju napędowego miesięcznie, różnica między 7,76 zł/l a 9,00 zł/l to 1,24 zł/l. To oznacza 12 400 zł miesięcznie więcej kosztów bez zmiany liczby kilometrów.  To właśnie powód, dla którego w takich tygodniach najwięcej zyskują firmy, które potrafią zbić spalanie i wyłapać straty operacyjne.

Zanim cokolwiek zmienisz: ustaw bazę i mierniki

Najczęstszy błąd w flotach to „akcje oszczędnościowe” bez mierników. Żeby mieć kontrolę, potrzebujesz czterech wartości:

1. l/100 km (spalanie) na pojeździe i kierowcy,
2. zł/100 km (koszt) — bo przy takich skokach cen sam wskaźnik l/100 km bywa mylący,
3. udział postoju z włączonym silnikiem (jałowy bieg),
4. puste kilometry / odchylenia od trasy (ile kilometrów nie wynika z pracy).

Te cztery wartości wystarczą, żeby w tydzień zobaczyć, gdzie budżet realnie „ucieka”.

10 działań, które realnie obniżają spalanie

Poniżej masz działania ułożone tak, by dać szybki efekt zmniejszenia spalania we flocie. Kluczowym obszarem są oczywiście zaawansowane systemy do zarządzania flotą samochodową które dadzą 100% spełnienia poniższych rekomendacji.

1) Zlikwiduj pracę na biegu jałowym: postoju nie liczy się w kilometrach, a kosztuje najwięcej

Postój na włączonym silniku jest jednym z najbardziej niedoszacowanych kosztów, zwłaszcza w dystrybucji, serwisie mobilnym i przy częstych załadunkach. Ustal próg (np. 3–5 minut) i raportuj wyjątki. Miernik: czas postoju z silnikiem + liczba postojów powyżej progu.

2) Uporządkuj prędkości na trasach szybkiego ruchu

Wiele flot traci paliwo na prędkości autostradowej „o 10–20 km/h wyższej”, bo to wygląda niegroźnie, a w skali miesiąca jest bardzo drogie. Miernik: udział czasu w przedziałach prędkości + koszt/100 km na trasach szybkich.

3) Zrób krótką korektę stylu jazdy, ale pracuj na zdarzeniach

Eco-driving działa tylko wtedy, gdy jest poukładany w procesie: ranking, informacja zwrotna, konsekwencja. Skup się na trzech zdarzeniach: gwałtowne przyspieszenia, ostre hamowania, przekroczenia prędkości. Miernik: liczba zdarzeń/100 km + zmiana spalania po 2–4 tygodniach.

4) Kontroluj ciśnienie w oponach i geometrię jako rutynę, nie akcję

To temat serwisowy, ale wpływa na spalanie codziennie. Wprowadź standard: pomiar ciśnienia co 2 tygodnie (lub przy każdym tankowaniu flotowym, jeśli masz bazę), a geometrię po określonej liczbie km. Miernik: odsetek aut z kontrolą w terminie + spalanie przed/po.

5) Odchudź puste kilometry

W okresie, gdy diesel „dobija” do 9 zł/l na stacjach, puste przebiegi są luksusem. Zacznij od dwóch raportów: odchylenia od tras i kursy bez zlecenia/ładunku. Dopiero potem optymalizuj planowanie. Miernik: udział pustych kilometrów w całości.

6) Ustaw geostrefy dla punktów i mierz czas w miejscu

Najczęściej koszt paliwa rośnie, bo auto stoi: kolejki, czekanie, brak rampy, źle ustawione okna czasowe. Geostrefy magazynów i klientów zamieniają to w dane. Miernik: czas w punktach + lista punktów z największymi przekroczeniami.

7) Zredukuj „drogie objazdy”: trasa ma być planem, a nie sugestią

W kryzysowych tygodniach rynek pokazuje, jak drogi jest każdy objazd. Wystarczy jedna zasada: odchylenia od trasy raportujesz i omawiasz, ale tylko te powyżej progu (np. +10 km lub +15 min). Miernik: liczba odchyleń > próg.

8) Zamknij temat tankowań: spójność trasy, czasu i miejsca

Tu nie chodzi o polowanie na nadużycia. Chodzi o spójność: czy tankowanie ma sens względem przebiegu i czy pojazd faktycznie był w miejscu tankowania. W czasie, gdy hurt diesla potrafi skoczyć z dnia na dzień, wykrywanie anomalii ma wyższą wartość niż „szukanie oszczędności na rabacie”. Miernik: tankowania poza preferowanymi punktami + podejrzane sekwencje (np. wiele krótkich tankowań).

9) Przełóż nacisk z „średniej floty” na najgorsze 20%

Zwykle 20% pojazdów i kierowców generuje większość strat paliwowych. Zamiast akcja dla całej floty, pracuj na najbardziej skrajnych przypadkach: najwyższe spalanie, najwyższy jałowy bieg, największe odchylenia od tras. Miernik: różnica koszt/100 km między kwartałami.

10) Ustal tygodniowy rytm kontroli,

Najlepiej działa prosty rytm:

• codziennie: tylko alerty i wyjątki,
• raz w tygodniu: raport spalania + postojów + odchyleń,
• raz w miesiącu: korekta polityk (trasy, prędkości, serwis).

To właśnie w tym miejscu pojawia się rola narzędzia: system do zarządzania flotą nie ma „robić wrażenia”, tylko dostarczać raporty i wyjątki, na których możesz pracować bez ręcznej administracji.

Skuteczne zmniejszenie spalania we flocie

Gdy ceny paliw w Polsce rosną skokowo (a rynek potrafi reagować bardzo nerwowo na wydarzenia typu wojna w Iranie i napięcia na Bliskim Wschodzie), przewagę budują firmy, które mają proces, a nie „akcje oszczędnościowe”. Najszybsze efekty zwykle nie biorą się z jednej zmiany, tylko z konsekwencji w trzech obszarach: jałowy bieg i postoje, prędkość i styl jazdy, puste kilometry i odchylenia od tras.

Jeśli chcesz zacząć w sposób, który da wynik natychmiast zainwestuj w model zarządzania flotą samochodową, który nie jest pilnowaniem kierowców, a staje się realną kontrolą kosztów opartą na rzetelnych danych.

Jeżeli planujesz wdrożyć ten standard jako stały proces (raporty, wyjątki, kontrola tras i postojów), zobacz rozwiązania dedykowane dla przedsiębiorców i flot

Autorem tekstu jest:

```

Bartłomiej Czarnecki

Performance Marketing Specialist

```