Sposoby na kradzież paliwa we flocie - jak się przed tym zabezpieczyć?

W firmach transportowych i usługowych zużycie paliwa bywa wyraźnie wyższe, niż wynikałoby to z tras i norm spalania. I nie zawsze chodzi o styl jazdy. Kradzież paliwa dotyczy zarówno ciężarówek, jak i pojazdów dostawczych czy maszyn. Skala zjawiska jest mierzalna: Risk Intelligence zliczyło w Europie 2313 incydentów kradzieży ładunków i paliwa w 2022 r., z czego 785 dotyczyło paliwa. Z kolei w Polsce Komenda Główna Policji raportowała wzrost kradzieży na stacjach – w I połowie 2022 r. odnotowano 1543 przestępstwa i 43 515 wykroczeń związanych z kradzieżami na stacjach paliw.

Dlaczego kradzież paliwa z baku wciąż jest plagą w transporcie?

Kradzież paliwa z baku jest prosta organizacyjnie: wystarczy kilka minut na niepilnowanym parkingu, MOP-ie czy placu firmowym. Najczęstsze metody to odsysanie (wąż/pompka), przewiercenie zbiornika, uszkodzenie przewodów paliwowych albo kradzież podczas dłuższego postoju, gdy kierowca śpi. Dla przewoźnika problemem nie jest tylko strata litrów. Dochodzi czas przestoju, ryzyko awarii po uszkodzeniu instalacji i koszty dodatkowego tankowania, żeby dokończyć zlecenie.

Warto pamiętać, że paliwo jest też celem zorganizowanych grup – Risk Intelligence zwraca uwagę, że wiele incydentów z 2022 r. koncentrowało się przy głównych trasach w Europie Północno-Zachodniej. To ważna wskazówka operacyjna: największe ryzyko pojawia się tam, gdzie flota regularnie stoi w trasie, a nie tylko w bazie. Wobec obecnych cen paliwa kradziez paliwa nie jest zjawiskiem marginalnym. Niestety sposób podejścia do firmowego mienia często redefiniuje moralność i podejście do zasad użytkowników aut służbowych. Dlatego warto monitorować sposoby na kradzież paliwa we flocie i stosować odpowiednie zabezpieczenia.

Kradzież paliwa ze stacji - luki w systemach kart paliwowych

Drugi obszar to kradzież paliwa ze stacji (np. odjazd bez płacenia lub nadużycia na karcie). W policyjnych opisach takich zdarzeń często pojawiają się kradzione lub zdjęte tablice rejestracyjne, co utrudnia identyfikację sprawcy. W firmach częstszy jest jednak wariant, w którym paliwo jest rozliczane kartą, ale nie trafia do właściwego pojazdu albo ilości nie zgadzają się z możliwościami baku.

Najczęstsze luki, które tworzą pole do nadużyć:

- brak limitów godzin i dni tygodnia (tankowania w nocy lub poza godzinami pracy),
- brak ograniczeń lokalizacji (tankowanie daleko od trasy lub w punktach, które nie wynikają z pracy pojazdu),
- brak limitów ilościowych i wartościowych na transakcję/dzień,
- możliwość tankowania do kanistrów (tankowanie poza zbiornik) albo do innego pojazdu,
- udostępnianie PIN-u i brak potwierdzenia, kto faktycznie tankował,
- brak kontroli logiki transakcji (np. duże tankowanie przy krótkim przebiegu).

Jeżeli w firmie nie ma twardej polityki kart paliwowych, pojedyncze odstępstwa potrafią z czasem urosnąć do realnej pozycji kosztowej. W opracowaniach dla flot pojawia się szacunek, że kradzieże i nadużycia mogą stanowić do ok. 6% całkowitych kosztów paliwa floty.

Monitoring GPS - skuteczny sposób na kradzież paliwa we flocie

Najlepsze efekty daje podejście, które łączy dane: trasa + postoje + tankowania + (jeśli masz) poziom paliwa z pojazdu lub sondy. Monitoring GPS nie zatrzyma złodzieja, ale pozwala szybko wychwycić anomalię i udokumentować zdarzenie. Co warto wdrożyć w praktyce:

- Alerty postoju i ruchu: nagłe zatrzymanie w nietypowym miejscu, długi postój poza bazą, zjazd z ustalonej trasy.
- Geofencing: lista dozwolonych stacji/obszarów tankowań i automatyczne oznaczanie odchyleń.
- Korelacja tankowania z trasą: tankowanie powinno mieć sens operacyjny (czas, miejsce, przebieg).
- Kontrola powtarzalności: kilka podobnych nieprawidłowości rzadko jest przypadkiem – zwykle widać wzór.

Im szybciej widzisz rozjazd między trasą a tankowaniem, tym większa szansa, że zdarzenie da się wyjaśnić, a proces uszczelnić. Systemy monitorowania pojazdów z elementem ochrony przed kradzieżą paliwa we flocie są pomału standardem w firmach. Integracja API takiego systemu z dostawcą kart paliwowych pozwala eliminować nadużycia jeszcze precyzyjniej.

Jak reagować, gdy podejrzewasz kradzież paliwa w firmie?

Sama podejrzana transakcja to jeszcze nie dowód. Warto działać schematem, który minimalizuje straty i zostawia ślad audytowy:

1) Zabezpiecz dane: eksport transakcji, dane z GPS (pozycja/czas), zdjęcia licznika/przebiegu, notatka służbowa.
2) Wstrzymaj ryzyko: czasowe limity na karcie, blokada karty lub ograniczenie do wybranych stacji.
3) Zweryfikuj na miejscu: jeżeli to baza – sprawdź pojazd (korek, przewody, ślady wycieku) i monitoring.
4) Rozmowa z kierowcą na faktach: weryfikacja zgodności: gdzie był, kiedy tankował, dlaczego.
5) Dopnij politykę: limity, okna czasowe, dozwolone lokalizacje, obowiązek potwierdzenia transakcji, konsekwencje naruszeń.
6) Gdy są przesłanki przestępstwa: zgłoszenie na policję i komplet dokumentów – bez tego często trudno wskazać sprawcę i odzyskać straty.

Na koniec warto wspomnieć o rozwiązaniach, które automatyzują kontrolę tankowań. Cartrack MiFleet to narzędzie online zintegrowane z systemami kart paliwowych, które wykrywa i oznacza m.in. tankowania poza zbiornik, do innych pojazdów, ryzykowne transakcje (np. użycie skradzionej karty, zdublowane transakcje) oraz tankowania w zakazanych lokalizacjach lub okresach; transakcje można zatwierdzać lub odrzucać na podstawie alertów i raportów. Usługa jest dostępna w e-sklepie Cartrack jako dodatek do systemów GPS dla flot. Zanim kradzież paliwa stanie się faktem zabezpiecz finanse swojej firmy i floty.

Autorem tekstu jest:

Daniel Jankowski

Junior Marketing Specialist